● Trong cuốn sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 11, tập 1 (NXB Giáo Dục - 2007) ở phần “Tiểu dẫn” bài “Câu cá mùa thu” có viết: “Câu cá mùa thu” (Thu điếu) cùng với “Uống rượu mùa thu” (Thu ẩm) và “Vịnh mùa thu” (Thu vịnh) hợp thành chùm thơ thu viết bằng chữ Nôm rất nổi tiếng của Nguyễn Khuyến” (trang 51). Nhưng ở cuốn sách Văn Học (tập 1, NXB Giáo Dục - 2001) lại chú thích rằng: “Thu vịnh: Thường được dịch là “Thơ vịnh mùa thu”, nhưng trong một chùm 3 bài của tác giả là “Thu vịnh”, “Thu điếu”, “Thu ẩm” thì nghĩa của nó phải là: “Mùa thu làm thơ”, “Mùa thu câu cá” và “Mùa thu uống rượu” mới đúng!” (trang 50). Em rất phân vân, không biết cách gọi nào đúng và tin ở sách nào?

SƠN THỊ SỘP (Sóc Trăng)

- Xin lưu ý rằng từ “vịnh” trong thơ cổ có thể được sử dụng theo 2 thể cách trong ngữ pháp. 

* Trong bài “Vịnh hoài cổ tích” (làm thơ để nhớ chuyện xưa tích cũ) của Đỗ Phủ - vịnh được sử dụng như động từ.

Như thế trong “Thu vịnh” của Nguyễn Khuyến, từ vịnh được hiểu như là danh từ và có nghĩa là bài thơ tả cảnh mùa thu.

Còn nếu muốn hiểu là làm thơ mùa thu hay mùa thu làm thơ thì cụ Nguyễn Khuyến phải sử dụng từ vịnh ở dạng động từ - tức là “Vịnh thu” (thay vì “Thu vịnh”).