Chào mừng quý thầy cô giáo và các em học sinh!
Tiết 76: Làm văn
Tóm tắt văn bản thuyết minh
I. Mục đích, yêu cầu tóm tắt văn bản thuyết minh
1. Mục đích
- Nhằm hiểu và ghi nhớ những nội dung cơ bản của bài văn thuyết minh.
- Nhằm giới thiệu với người khác về đối tượng thuyết minh hoặc về văn bản đó.
- Nhằm tiết kiệm thời gian
Nêu mục đích của việc tóm tắt văn bản thuyết minh?
I. Mục đích, yêu cầu tóm tắt văn bản thuyết minh
1. Mục đích
2. Yêu cầu
- Ngắn gọn.
- Chính xác, rõ ràng.
- Sát với nội dung cơ bản của văn bản gốc.
Muốn tóm tắt một văn bản thuyết minh ta phải đảm bảo yêu cầu gì?
II. Cách tóm tắt một văn bản thuyết minh
1. Đọc và tóm tắt văn bản Nhà sàn ( SGK trang 69)
2. Yêu cầu
a. Xác định đối tượng thuyết minh.
b. Tìm đại ý của văn bản.
c. Chia bố cục văn bản và tìm ý chính của mỗi đoạn.
d. Viết tóm tắt văn bản Nhà sàn trong khoảng 10 câu văn.
II. Cách tóm tắt một văn bản thuyết minh
1. Văn bản mẫu: Nhà sàn
2.Yêu cầu
a. Đối tượng thuyết minh của văn bản: là một công trình kiến trúc dân gian Nhà sàn.
b. Đại ý: Giới thiệu một kiểu công trình kiến trức quen thuộc, dùng để ở của người dân miền núi.
II. Cách tóm tắt một văn bản thuyết minh
1. Văn bản mẫu: Nhà sàn
2.Yêu cầu
c. Bố cục và ý chính của văn bản:
- Mở bài (đoạn 1) : Định nghĩa và nêu mục đích sử dụng của nhà sàn.
- Thân bài (đoạn 2,3) : Thuyết minh cấu tạo, nguồn gốc và công dụng của nhà sàn.
- Kết bài (đoạn 4) : Đánh giá, ngợi ca vẻ đẹp, sự hấp dẫn của nhà sàn Việt Nam xưa và nay.
II. Cách tóm tắt một văn bản thuyết minh
1. Văn bản mẫu: Nhà sàn
2.Yêu cầu
d. Viết tóm tắt văn bản Nhà sàn (khoảng 10 câu)
Nhà sàn là công trình kiến trúc có mái che dùng để ở, sinh hoạt cộng đồng hoặc sử dụng vào một số mục đích khác.Toàn bộ nhà sàn làm bằng những vật liệu gần gũi trong cuộc sống như gianh, tre, nứa, gỗ… Kiến trúc của nhà sàn có nhiều cột, chia làm nhiều khoang để ở và sinh hoạt, hai đầu nhà có hai cầu thang. Nhà sàn xuất hiện từ thời Đá mới, tồn tại phổ biến ở miền núi nước ta và vùng Đông Nam Á. Nhà sàn có nhiều tiện ích, vừa giữ vệ sinh vừa an toàn. Nhà sàn ở một số vùng miền núi nước ta đạt tới trình độ kỹ thuật và thẩm mỹ cao, đã và đang thu hút khách du lịch.
II. Cách tóm tắt một văn bản thuyết minh
1. Văn bản mẫu: Nhà sàn
2.Yêu cầu
3. Cách tóm tắt một văn bản thuyết minh
- Tóm tắt văn bản thuyết minh thực hiện qua bốn bước:
+ Bước 1: Xác định mục đích, yêu cầu tóm tắt .
+ Bước 2: Đọc kỹ văn bản gốc để tìm dữ liệu, tư liệu, nhận định, đánh giá về đối tượng thuyết minh.
+ Bước 3: Viết bản tóm tắt bằng câu, đoạn bằng lời văn của mình.
+ Bước 4: Kiểm tra, sửa chữa văn bản vừa tóm tắt.

Em hãy nêu cách tóm tắt văn bản thuyết minh?
III. Luyện tập
1. Bài tập 1 – Trang 71-
a. Ñoái töôïng thuyeát minh :Thô hai-cö cuûa Ba-soâ
b. Ñaïi yù :Tieåu söû,söï nghieäp nhaø thô Ba-soâ vaø nhöõng ñaëc ñieåm cuûa theå thô hai-cö.
c. Boá cuïc vaên baûn:
-Ñoaïn 1: Toùm taét tieåu söû vaø giôùi thieäu nhöõng taùc phaåm cuûa Ba-soâ.
-Ñoaïn 2: Thuyeát minh veà ñaëc ñieåm noäi dung vaø ngheä thuaät cuûa thô hai-cö.
III. Luyện tập
1. Bài tập 1 – Trang 71-
Thô hai-cö coù soá töø vaøo loaïi ít nhaát, ít hôn 17 aâm tieát, ngaét thaønh 3 ñoaïn theo thöù töï thöôøng laø 5-7-5 aâm.Moãi baøi thô ñeàu coù moät töù thô nhaát ñònh. Thôøi ñieåm trong thô ñöôïc xaùc ñònh theo muøa qua qui taéc söû duïng quyù ngöõ. Thô hai-cö thaám ñaãm tinh thaàn Thieàn toâng vaø tinh thaàn vaên hoaù phöông Ñoâng. Cuøng vôùi ngheä thuaät vöôøn caûnh, hoa ñaïo, traø ñaïo, hoäi hoaï, tieåu thuyeát… Thô hai-cö laø moät ñoùng goùp lôùn cuûa Nhaät Baûn vaøo kho taøng vaên hoaù nhaân loaïi.
III. Luyện tập
2. Bài tập 2 -Trang 72-
a.Vaán ñeà thuyeát minh: Thaéng caûnh ñeàn Ngoïc Sôn.
- Ñoái töôïng thuyeát minh :Thuyeát minh veà moät thaéng caûnh.
- Noäi dung thuyeát minh :Vöøa taäp trung vaøo nhöõng ñaëc ñieåm kieán truùc,vöøa ca ngôïi veû ñeïp neân thô cuûa ñeàn Ngoïc Sôn.Ñoàng thôøi,baøy toû tình yeâu,nieàm tö haøo ñoái vôùi moät di saûn vaên hoaù ñaëc saéc cuûa daân toäc.
III. Luyện tập
b.Tóm tắt :
Đến thăm đền Ngọc Sơn, hình tượng kiến trúc đầu tiên gây ấn tượng là Tháp Bút, Đài Nghiên. Tháp Bút dựng trên núi Ngọc Bội, đỉnh tháp có ngọn bút trỏ lên trời xanh, trên mình tháp là ba cữ tả thanh thiên (viết lên trời xanh) đầy kiêu hãnh, cạnh Tháp Bút là cổng Đài Nghiên. Gọi là Đài Nghiên b?i c?ng là hình tượng cái đài đỡ nghiên mực hình trái đào tạc bằng đá, đặt trên đầu ba chú ếch với thâm ý sâu xa ao nghên, ruộng chữ. Phía sau Đài Nghiên là cầu Thê Húc nối sang Đảo Ngọc - nơi toạ lạc ngôi đền thiêng giữa rì rào sóng nước.
IV.CỦNG
So sánh tóm tắt VB tự sự và VB thuyết minh
Tóm tắt văn bản tự sự
-dùng lời văn của mình trình bày một cách ngắn gọn nội dung chính (bao gồm sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng) của văn bản đó.
-VB tóm tắt cần phản ánh trung thành nội dung của VB được tóm tắt.
-Muốn TTVB tự sự ,cần đọc kĩ để hiểu đúng chủ đề văn bản,xác định nội dung chính cần tóm tắt,sắp xếp các nội dung ấy theo một thứ tự hợp lí,sau đó viết thành văn bản tóm tắt.
Tóm tắt văn bản thuyết minh
-nhằm hiểu và nắm được những nội dung chính của văn bản đó..


-Bản tóm tắt phải rõ ràng,chính xác so với nội dung của văn bản gốc.
-Muốn TTVB thuyết minh,cần xác định mục đích,yêu cầu tóm tắt;đọc văn bản gốc để nắm vững đối tượng thuyết minh;tìm bố cục của văn bản.Từ đó,viết tóm lược các ý để hình thành văn bản tóm tắt.